Небяспечныя фарбавальнікі ў цукерках з РФ: як абараніць сябе і дзяцей?

Салодкая спакуса з горкім прысмакам: схаваныя рызыкі ў цукерках

Шакаладныя батончыкі, яркія лядзяшы, жэлейныя мішкі – паліцы беларускіх крам ломяцца ад разнастайнасці прысмакаў. Дзеці, ды і многія дарослыя, не ўяўляюць без іх свайго жыцця. Але ці задумваліся вы, што за прывабнай абгорткай і насычаным колерам можа хавацца нешта большае, чым проста цукар і какава? Гаворка ідзе пра харчовыя фарбавальнікі, якія часам тояць у сабе рэальную пагрозу для здароўя, асабліва калі гаворка заходзіць пра прадукты з пэўных краін-вытворцаў.

Спажыўцы ў Беларусі ўсё часцей звяртаюць увагу на склад прадуктаў, і гэта не выпадкова. Наш партал «ГОСТ Інспектар» рэгулярна атрымлівае запыты аб бяспецы харчовых дабавак, асабліва тых, што выкарыстоўваюцца ў кандытарскіх вырабах. У гэтым матэрыяле мы падрабязна разбяром, якія фарбавальнікі могуць быць небяспечныя, чаму да расійскіх цукерак варта ставіцца з асаблівай асцярожнасцю і як, узброіўшыся ведамі і нашым сэрвісам, зрабіць усвядомлены выбар на карысць здароўя.

Фарбавальнікі ў прысмаках: эстэтыка ці схаваная пагроза?

Харчовыя фарбавальнікі выкарыстоўваюцца ў кандытарскай прамысловасці не толькі для надання прадуктам яркага і апетытнага выгляду, але і для аднаўлення колеру, страчанага ў працэсе апрацоўкі, або для маскіроўкі нізкай якасці зыходнай сыравіны. Яны бываюць натуральнымі (напрыклад, кармін, куркумін) і сінтэтычнымі (азафарбавальнікі, трыарылметанавыя фарбавальнікі).

Праблема ў тым, што некаторыя сінтэтычныя фарбавальнікі, нягледзячы на іх шырокае прымяненне, выклікаюць сур'ёзныя апасенні ў навукоўцаў і ўрачоў па ўсім свеце. Многія з іх могуць аказваць негатыўны ўплыў на арганізм, асабліва на нервовую сістэму дзяцей, якая развіваецца. У Еўрапейскім саюзе да такіх дабавак прад'яўляюцца значна больш строгія патрабаванні, чым у некаторых іншых рэгіёнах, уключаючы Еўразійскі эканамічны саюз (ЕАЭС), куды ўваходзіць і Беларусь.

«Саўтгемптанская шасцёрка»: спіс небяспечных E-дабавак

У цэнтры ўвагі даследчыкаў і рэгулятараў аказаліся так званыя «Саўтгемптанскія фарбавальнікі» – група з шасці сінтэтычных фарбавальнікаў, звязаных з павышанай гіперактыўнасцю ў дзяцей. Да іх адносяцца:

• E102 Тартразін (жоўты)
• E104 Жоўты хіналінавы
• E110 Жоўты «сонечны захад» FCF
• E122 Азарубін (кармуазін)
• E124 Понсо 4R (пунсовы 4R)
• E129 Чырвоны чароўны АС

Даследаванне, праведзенае ў Саўтгемптанскім універсітэце ў 2007 годзе, паказала, што ўжыванне сумесяў гэтых фарбавальнікаў можа выклікаць павелічэнне гіперактыўнасці ў дзяцей. Хоць вынікі да гэтага часу з'яўляюцца прадметам дыскусій, многія краіны ЕС патрабуюць абавязковай папераджальнай маркіроўкі на прадуктах, якія змяшчаюць гэтыя фарбавальнікі: «Утрымлівае фарбавальнік(і), які(я) можа(могуць) аказваць адмоўны ўплыў на актыўнасць і ўвагу дзяцей». Больш за тое, некаторыя з гэтых фарбавальнікаў цалкам забаронены ў шэрагу краін, напрыклад, E102 і E124 у Нарвегіі і Фінляндыі.

Чаму расійскі тавар — чырвоны сцяг?

Беларусь як член ЕАЭС гарманізуе многія свае стандарты з расійскімі, што не заўсёды ідзе на карысць спажыўцу. У той час як ЕС імкнецца мінімізаваць выкарыстанне патэнцыйна небяспечных дабавак, рэгламенты ЕАЭС часам дапускаюць больш шырокае прымяненне фарбавальнікаў, у тым ліку і з «Саўтгемптанскай шасцёркі», без такіх строгіх папярэджанняў.

Гэта стварае пэўныя рызыкі для беларускага спажыўца, асабліва пры куплі кандытарскіх вырабаў расійскай вытворчасці. Нярэдка расійскія вытворцы арыентуюцца на менш строгія ўнутраныя стандарты або стандарты ЕАЭС, што можа прывесці да прысутнасці ў цукерках дабавак, якія ў Еўропе былі б альбо забаронены, альбо патрабавалі б абавязковай, больш прыкметнай маркіроўкі. Акрамя таго, непразрыстасць лагістычных ланцужкоў, асабліва ва ўмовах санкцыйнага ціску, можа ўплываць на якасць і бяспеку выкарыстоўваемай сыравіны, робячы выбар расійскіх прысмакаў менш прадказальным.

Як праверыць расійскі след і патэнцыйныя рызыкі?

Для таго каб засцерагчы сябе і сваю сям'ю, неабходна быць уважлівым пакупніком. Вось некалькі крокаў, якія дапамогуць вам вызначыць патэнцыйныя рызыкі:

1. Вывучыце этыкетку: Заўсёды чытайце склад. Шукайце спіс E-дабавак. Калі бачыце E102, E104, E110, E122, E124, E129 – гэта падстава задумацца. Адсутнасць папераджальнага надпісу, абавязковага ў ЕС, але неабавязковага ў ЕАЭС, таксама з'яўляецца трывожным сігналам.
2. Праверце вытворцу і імпарцёра: На этыкетцы заўсёды пазначаны вытворца і, калі тавар імпартны, імпарцёр. Звярніце ўвагу на краіну паходжання.
3. Выкарыстоўвайце ГОСТ Інспектар: Наш сэрвіс gostinspector.org — ваш надзейны памочнік. Проста ўвядзіце штрых-код прадукту. Сістэма пакажа краіну паходжання тавару, што з'яўляецца першым і самым важным крокам для выяўлення «чырвоных сцягоў». Штрых-коды, якія пачынаюцца з лічбаў 460-469, указваюць на расійскае паходжанне.
4. Параўнайце стандарты: Калі вы выявілі расійскае паходжанне і наяўнасць падазроных фарбавальнікаў, параўнайце іх дапушчальныя нормы з еўрапейскімі аналагамі (калі інфармацыя даступная). Гэта дапаможа ацаніць ступень патэнцыйнай рызыкі.

Беларускія або нерасійскія альтэрнатывы: выбар на карысць здароўя

На шчасце, на беларускім рынку прадстаўлены і іншыя варыянты. Многія айчынныя вытворцы, такія як «Камунарка», «Спартак», «Чырвоны харчавік», «Іўкон», імкнуцца да паляпшэння якасці прадукцыі і, у шэрагу выпадкаў, выкарыстоўваюць менш спрэчныя дабаўкі або натуральныя фарбавальнікі. Вядома, і ў іх трэба ўважліва вывучаць склад, але яны, як правіла, больш празрыстыя ў пытаннях вытворчасці і сыравіны.

Акрамя таго, ёсць імпартныя прысмакі з краін, дзе дзейнічаюць больш строгія рэгламенты, напрыклад, з краін Еўрапейскага саюза. Выбіраючы прадукцыю гэтых вытворцаў, вы зніжаеце рызыкі сутыкнуцца з патэнцыйна небяспечнымі сінтэтычнымі фарбавальнікамі. Пры іншых роўных умовах, калі ёсць празрыстая беларуская або іншая нерасійская альтэрнатыва, спажыўцу варта аддаваць перавагу менавіта ёй.

Будзьце пільныя: ваш выбар вызначае здароўе

Выбар прысмакаў для сябе і сваіх дзяцей – гэта не проста пытанне густу, але і пытанне здароўя. Памятайце, што яркая ўпакоўка і прывабны колер не заўсёды гарантуюць бяспеку. Актыўнае выкарыстанне патэнцыйна небяспечных фарбавальнікаў, асабліва ў прадукцыі з Расіі, патрабуе ад беларускіх спажыўцоў павышанай пільнасці.

Выкарыстоўвайце веды, атрыманыя з гэтага артыкула, і магчымасці партала ГОСТ Інспектар. Праверце штрых-коды, чытайце этыкеткі, рабіце ўсвядомлены выбар. Ваша здароўе і здароўе вашых блізкіх – у вашых руках. Выбірайце бяспеку, выбірайце якасць, выбірайце з розумам.