Сульфіты ў расійскіх вінах: рызыка для алергікаў і астматыкаў

Знаёмае пачуццё: келіх віна — і галава разрываецца?

Вечар, прыемная кампанія, келіх чырвонага ці белага... А на раніцу — невытлумачальны галаўны боль, закладзенасць носа ці нават скурны сып. Многія спісваюць гэта на «проста няякасны алкаголь», але прычына можа быць куды больш канкрэтнай і падступнай. Імя ёй — сульфіты, або дыяксід серы (E220). Гэты кансервант абавязковы для большасці вінаў, але яго колькасць і ўплыў на арганізм моцна вар'іруюцца.

Асабліва востра гэтая праблема стаіць для беларускіх спажыўцоў, калі гаворка заходзіць пра віны з Расіі. Паліцы нашых крам завалены прадукцыяй расійскіх вінаробных заводаў, якая прываблівае коштам, але хавае патэнцыяльныя рызыкі. Для людзей з адчувальнасцю да сульфітаў, алергікаў і астматыкаў такі выбар можа абярнуцца не проста дрэнным самаадчуваннем, а сур'ёзным абвастрэннем. Давайце разбярэмся, што не так з сульфітамі ў расійскіх вінах і як абараніць сваё здароўе.

Што такое сульфіты і навошта яны ў віне?

Сульфіты — гэта агульная назва для злучэнняў серы, у першую чаргу дыяксіду серы (SO₂). У вінаробстве яны адыгрываюць ролю ўніверсальнага салдата: гэта і антыаксідант, і кансервант, і антысептык. Дыяксід серы прадухіляе акісленне віна (каб яно не ператварылася ў воцат), абараняе яго ад бактэрый і дзікіх дрожджаў, а таксама дапамагае захаваць колер і водар напою.

Невялікая колькасць сульфітаў (да 10 мг/л) утвараецца ў віне натуральным шляхам у працэсе браджэння. Аднак пераважная большасць дыяксіду серы ўносіцца вінаробамі штучна на розных этапах вытворчасці. Менавіта колькасць «дададзеных» сульфітаў і з'яўляецца каменем перапоны. Чым ніжэйшая якасць вінаграду, чым больш праблем на вытворчасці, тым шчодрэй вінароб будзе «сыпаць» кансервант, каб замаскіраваць дэфекты і забяспечыць віну доўгае жыццё на паліцы.

Алергія, астма і непераноснасць: як сульфіты б'юць па здароўі

Хоць сапраўдная алергія на сульфіты сустракаецца рэдка, адчувальнасць да іх — з'ява распаўсюджаная. Рэакцыя можа праявіцца ўжо праз 15-30 хвілін пасля ўжывання віна. Тыповыя сімптомы:

• Галаўны боль і мігрэнь. Самы часты спадарожнік «сульфітнага» пахмелля.
• Рэспіраторныя праблемы: закладзенасць носа, насмарк, кашаль, абцяжаранае дыханне. Для астматыкаў сульфіты — магутны трыгер, здольны выклікаць прыступ удушша. Паводле статыстыкі, ад 5% да 10% людзей з астмай маюць павышаную адчувальнасць да дыяксіду серы.
• Скурныя рэакцыі: пачырваненне твару, сверб, крапіўніца.
• Праблемы з ЖКТ: млоснасць, болі ў жываце, дыярэя.

Важна разумець, што нават калі ў вас няма астмы, высокая доза сульфітаў можа выклікаць псеўдаалергічную рэакцыю. Арганізм проста не спраўляецца з перапрацоўкай вялікай колькасці гэтага хімічнага злучэння, што і прыводзіць да непрыемных наступстваў.

Нормы ДАСТ супраць рэальнасці: колькі Е220 у бутэльцы?

Згодна з Тэхнічным рэгламентам Мытнага саюза (ТР МС 029/2012), максімальна дапушчальнае ўтрыманне дыяксіду серы ў вінах строга рэгламентавана. Для сухіх вінаў гэты парог складае 200 мг/л, а для салодкіх і дэсертных, дзе цукар патрабуе больш магутнай кансервацыі, — да 300 мг/л. Калі ўтрыманне сульфітаў перавышае 10 мг/л, вытворца абавязаны пазначыць гэта на этыкетцы фразай «утрымлівае сульфіты» або «утрымлівае дыяксід серы».

Праблема ў тым, што гэтыя нормы — гэта верхняя планка. Якасныя еўрапейскія вытворцы імкнуцца выкарыстоўваць мінімальна неабходную колькасць SO₂, часта ў межах 50-100 мг/л. У той жа час, вытворцы масавага сегмента, асабліва ў Расіі, нярэдка працуюць «па верхняй мяжы». Гэта дазваляе ім выкарыстоўваць не самы лепшы вінаматэрыял, кампенсаваць агрэхі тэхналогіі і гарантаваць захаванасць прадукту пры доўгай транспарціроўцы. У выніку, фармальна закон не парушаны, але спажывец атрымлівае напой з максімальнай дозай кансерванта.

Чаму расійскае віно — гэта чырвоны сцяг

Пры выбары віна на паліцы беларускай крамы да прадукцыі з Расійскай Федэрацыі варта ставіцца з асаблівай увагай. І справа не толькі ў сульфітах, хоць з імі звязана некалькі ключавых рызык.

Нестабільная якасць сыравіны. Многія буйныя расійскія заводы працуюць не толькі на ўласным вінаградзе, але і на прывазным вінаматэрыяле, паходжанне і якасць якога складана адсачыць. Каб «выраўнаваць» і стабілізаваць такі прадукт, тэхнолагі вымушаны прымяняць больш кансервантаў, уключаючы дыяксід серы.

Агрэсіўная лагістыка. Шлях віна ад завода ў Краснадарскім краі да крамы ў Гродне — гэта тысячы кіламетраў і патэнцыйныя перапады тэмператур. Каб віно «даехала» без страт, яго страхуюць павышанай дозай сульфітаў.

Непразрыстасць брэнда. Часта расійскія вытворцы выкарыстоўваюць маркетынгавыя хітрасці: назвы, якія імітуюць італьянскія ці французскія, дызайн этыкетак у еўрапейскім стылі. Спажывец думае, што купляе імпарт, а на справе атрымлівае прадукт, разліты ў РФ з усімі вынікаючымі рызыкамі. Гэта прамы падман чаканняў пакупніка.

Як праверыць віно і распазнаць расійскі след

Узброіўшыся ведамі, вы можаце зрабіць усвядомлены выбар. Вось пакрокавы план праверкі любой бутэлькі віна ў краме:

1. Вывучыце контрэтыкетку. Гэта ваша галоўная крыніца інфармацыі. Шукайце адрас вытворчасці. Калі бачыце «Расія, Краснадарскі край, Ленінградская вобласць» і г.д. — усё ясна. Абавязкова знайдзіце фразу «утрымлівае дыяксід серы». Яе адсутнасць пры наяўнасці ў складзе — прамое парушэнне.
2. Прасканіруйце штрых-код у «ДАСТ Інспектары». Гэта самы хуткі і надзейны спосаб. Навядзіце сканер праграмы на штрых-код, і праз секунду вы ўбачыце краіну паходжання. Штрых-коды, якія пачынаюцца з лічбаў 460-469, адназначна ўказваюць на Расію. Праграма таксама пакажа рэальнага вытворцу і імпарцёра ў Беларусь, выкрываючы любую маркетынгавую мімікрыю.
3. Ацаніце цану. Занадта таннае віно амаль заўсёды з'яўляецца кампрамісам па якасці. Вытворчасць добрага віна — затратны працэс, і эканомія часта дасягаецца за кошт таннай сыравіны і «хіміі».

Беларускія і нерасійскія альтэрнатывы: шукаем бяспечны варыянт

Калі вы хочаце мінімізаваць рызыкі, звязаныя з сульфітамі, і зрабіць выбар на карысць якасці і прадказальнасці, звярніце ўвагу на альтэрнатывы расійскім вінам.

Віны з краін са строгім кантролем. Прадукцыя з класічных вінаробных рэгіёнаў — Італіі, Францыі, Іспаніі, Партугаліі, Германіі, Чылі, Аргенціны, Новай Зеландыі — як правіла, праходзіць больш строгі кантроль якасці. Вінаробы там даражаць сваёй рэпутацыяй.

Арганічныя і біядынамічныя віны. Шукайце на этыкетцы спецыяльныя знакі («еўралісток», Demeter). У такіх вінах выкарыстанне дыяксіду серы зведзена да абсалютнага мінімуму або забаронена зусім. Іх цана вышэйшая, але гэта плата за чысціню прадукту.

Правераныя імпарцёры. У Беларусі ёсць кампаніі, якія спецыялізуюцца на пастаўках якасных вінаў і даражаць сваім імем. Часта іх асартымент — гэта гарантыя таго, што віно было адабрана экспертамі, а не закуплена па прынцыпе самай нізкай цаны.

Рызыка атрымаць непрыемныя наступствы ад келіха віна рэальная, асабліва калі вы адчувальныя да кансервантаў. Расійскія віны, з-за асаблівасцей масавай вытворчасці і лагістыкі, нясуць у сабе павышаную пагрозу высокага ўтрымання сульфітаў. Не дазваляйце прыгожай этыкетцы або нізкай цане падмануць вас. Ваша здароўе — гэта галоўны прыярытэт.

Перад кожнай пакупкай выкарыстоўвайце праграму «ДАСТ Інспектар». Просты скан штрых-кода дапаможа вам імгненна вызначыць сапраўднае паходжанне віна і зрабіць усвядомлены, бяспечны выбар на карысць свайго самаадчування.