Калі гаворка заходзіць пра расійскія прысмакі, спрэчка звычайна выглядае занадта проста: адны кажуць, што гэта звычайны імпарт, іншыя ўпэўненыя, што там суцэльная хімія. Для пакупніка ў Беларусі карыснейшы трэці падыход: адкрыць беларускія крыніцы і паглядзець, што ўжо рэальна знаходзіў Дзяржстандарт. І карціна там непрыемная. У 2025 годзе ў рэестр небяспечнай прадукцыі траплялі расійскія шакаладныя яйкі, карамель, сіропы, дэсерты і нават арахіс у соусе.
Гэта не нагода аб'яўляць падазроным любы расійскі батончык ці кожную бутэльку сіропу. Але гэта сур'ёзная нагода перастаць ставіцца да прысмакаў з РФ як да чагосьці аўтаматычна бяспечнага толькі таму, што ўпакоўка знаёмая, мова зразумелая, а брэнд даўно на паліцы. У гэтай катэгорыі рызыка асабліва адчувальная: такія тавары часта купляюць дзецям, бяруць імпульсна і амаль не чытаюць дробную маркіроўку.
Коратка. Беларускі кантроль ужо фіксаваў у расійскіх прысмакаў і сіропаў некалькі тыповых праблем: недакладная назва, недапушчальныя раслінныя алеі ў таварах, якія пададзены як шакаладныя вырабы, незаяўленыя фарбавальнікі, перавышэнне дапушчальнага ўзроўню кансервантаў і адсутнасць абавязковага папярэджання аб уплыве фарбавальнікаў на дзяцей. Для пакупніка гэта значыць адно: у катэгорыі прысмакаў расійскі тавар трэба правяраць асабліва жорстка.
Шакаладныя яйкі з Расіі: праблема была не толькі ў цаццы
8 студзеня 2025 года БелТА паведаміла, што ў рэестр небяспечнай прадукцыі трапілі два віды шакаладных яек расійскай вытворчасці. Гаворка ішла пра вырабы ZAZU са смакам клубніц і пра серыю «Коцікі, наперад», якія выпускала ТАА «Гудвін». На першы погляд гэта тыповая дзіцячая імпульсная прысмака: яркая ўпакоўка, цацка ўнутры, знаёмы фармат.
Але Дзяржстандарт указаў на два прынцыповыя парушэнні. Па-першае, на маркіроўцы была прадстаўлена недакладная інфармацыя аб прадукце: указаная назва «шакаладнае выраб» не адпавядала фактычнаму характару тавару, паколькі адсутнічала аддзяляемая састаўная частка шакаладу ад агульнай масы вырабу. Па-другое, у складзе прысутнічалі недапушчальныя раслінныя алеі.
Гэта важны кейс для бацькоў. Праблема тут не зводзіцца да абстрактнай фразы «тавар дрэнны». Гаворка ідзе пра сітуацыю, калі сам тып вырабу на ўпакоўцы пададзены ўводзяча, а склад не адпавядае таму, што пакупнік мае права чакаць ад шакаладнай катэгорыі. Калі прадукт бяруць дзіцяці, такі разрыў паміж назвай і рэальным зместам асабліва адчувальны.
Карамель, марожанае і дэсерт: салодкі аддзел таксама рэгулярна трапляе пад забароны
7 ліпеня 2025 года БелТА асобна разбірала адразу некалькі салодкіх тавараў, якія Дзяржстандарт забараніў да продажу ў Беларусі. Сярод іх — крэм-дэсерт са згушчаным вараным малаком у вафельнай трубачцы пад гандлёвым знакам eL`NATUR, пламбір з водарам ванілі ў вафельным рожку расійскага вытворцы ТАА «Фабрика Грез» і карамель «Манпансье» вытворцы ТАА «Изобилие профит» з РФ.
У дэсерту ў вафельнай трубачцы была знойдзена недапушчальная харчовая дабаўка бензойная кіслата (E210) у колькасці 99 мг/кг. Дадаткова высветлілася, што масавая доля тлушчу складала 12,7%, хаця ў маркіроўцы заяўлена 16,4%. Для пакупніка гэта двайны трывожны сігнал: і праблема па дапушчальнасці дабаўкі, і праблема па дакладнасці ключавога паказчыка прадукту.
У пламбіры спецыялісты ўстанавілі, што масавая доля малочнага тлушчу складала 80,2%, а гэта сведчыла аб наяўнасці заменніка малочнага тлушчу ў аб'ёме 19,8%. Такое замяшчэнне недапушчальна для дадзенай прадукцыі. Менавіта на такіх прыкладах відаць, чаму ў салодкай групе нельга судзіць па слове «пламбір» ці па стылі ўпакоўкі. Катэгарыйная назва ў малочнай прадукцыі цягне за сабой канкрэтныя патрабаванні.
У лядзяшовай карамелі «Манпансье» знайшлі сінтэтычны фарбавальнік жоўты сонечны захад (E110) у колькасці 59,5 мг/кг пры максімальна дапушчальным узроўні 50 мг/кг. Акрамя таго, быў выяўлены не заяўлены ў маркіроўцы сінтэтычны фарбавальнік понсо 4R (E124) у колькасці 33,6 мг/кг. Гэта значыць, пакупнік не толькі атрымаў перавышэнне па адным рэчыве, але і не ўбачыў у складзе другі фарбавальнік, які павінен быў быць раскрыты.
Расійскія сіропы: кансервантаў шмат, папярэджанняў мала
29 жніўня 2025 года БелТА паведаміла аб забароне сіропаў расійскага вытворцы ТАА «Вкусная жизнь» са смакамі «Вішня», «Глінтвейн», «Bubble gum», «Мята» і «Жоўтая дыня». Пастаўшчыком на тэрыторыі Беларусі было прыватнае прадпрыемства «РЭЙВБЕЛ» з Баранавічаў.
Тут набор парушэнняў асабліва паказальны. Паводле інфармацыі БелТА, у складзе прадукцыі выявілі перавышэнне максімальна дапушчальнага ўзроўню адразу некалькіх кансервантаў — гаворка ішла пра сарбінавую кіслату ў камбінацыі з бензойнай кіслатой. Дадаткова вытворца не ўказаў у маркіроўцы наяўнасць пэўных сінтэтычных фарбавальнікаў. Яшчэ адно парушэнне — адсутнасць папераджальнага надпісу аб тым, што фарбавальнік можа адмоўна ўплываць на актыўнасць і ўвагу дзяцей.
Для дарослых такі сіроп выглядае як проста салодкая дабаўка да кавы, кактэйлю ці дэсерту. Але менавіта з-за ўніверсальнасці прымянення гэтыя тавары лёгка трапляюць і ў дзіцячае меню. Таму адсутнасць абавязковага папярэджання — не фармальнасць, а істотная інфармацыя, якая ўплывае на рашэнне аб куплі.
Арахіс у соусе: ужо не дэсерт, але ўсё яшчэ гісторыя пра смакавыя дабаўкі
8 верасня 2025 года пад забарону трапіў арахіс запечаны ў таматна-часночным соусе гандлёвага знака Averton расійскага вытворцы ТАА «Эвертон». Падчас выпрабаванняў спецыялісты выявілі ў ім сінтэтычныя фарбавальнікі тартразін (E102) і понсо 4R (E124). Іх сумарная колькасць склала 935,1 мг/кг пры максімальна дапушчальным узроўні 100 мг/кг. Перавышэнне — у 9,3 раза.
Хоць фармальна гэта не цукерка і не сіроп, логіка тая ж самая: прадукт прадаецца за кошт яркага смаку, складанага соусу і актыўнай рэцэптуры, а пакупнік рэдка задае сабе пытанне, колькі менавіта фарбавальнікаў у рэальнасці трапіла ва ўпакоўку. Для беларускага спажыўца гэты кейс важны як напамін: усё, што знаходзіцца ў зоне «снекаў са смакам» і «салодка-салёных дабавак», павінна правярацца з падвоенай недаверам да ўпакоўкі.
Чаму менавіта прысмакі і сіропы так зручныя для маніпуляцый
Салодкая катэгорыя небяспечная не таму, што там «заўсёды хімія». Яна небяспечная таму, што пакупнік у ёй часцей за ўсё адключае крытычнае чытанне. Узровень імпульснай куплі вышэйшы, тавар часта прызначаны дзецям, рэальныя адрозненні паміж катэгорыямі прадукту невідавочныя, а маркетынгавы дызайн маскіруе сэнсавыя дэталі. Слова «шакаладнае», «пламбір», «дзіцячае», «ягаднае» ці «натуральны смак» успрымаецца як абяцанне, хаця ў прававым сэнсе гэтае абяцанне яшчэ трэба праверыць па складзе і тэхнічных патрабаваннях.
Расійскі тавар у гэтай групе атрымлівае яшчэ адзін бонус даверу: зразумелая мова ўпакоўкі. Беларус радзей перачытвае знаёмую этыкетку, чым замежную. Менавіта таму тавары з РФ у салодкай катэгорыі не варта чытаць «па дыяганалі». Калі там ужо былі кейсы з незаяўленымі фарбавальнікамі, заменнікамі малочнага тлушчу і недакладнай назвай, гэта нагода чытаць кожную пазіцыю нанова, а не верыць агульнаму ўражанню.
Як правяраць расійскія прысмакі ў Беларусі за адну хвіліну
- Спачатку глядзіце на дакладную назву тавару. Не ўсякае «шакаладнае выраб» сапраўды адпавядае таму, што пакупнік мае на ўвазе пад шакаладам.
- Звярайце вытворцу. Адзін і той жа брэнд ці дызайн не азначае адзін і той жа завод.
- Чытайце папярэджанні аб фарбавальніках. Іх адсутнасць у дзіцячай ці каля-дзіцячай катэгорыі павінна насцярожваць.
- Правярайце рэестр небяспечнай прадукцыі. Асабліва калі гаворка пра яркую карамель, сіропы, шакаладныя яйкі і дэсерты з доўгім складам.
- Пры сумненнях бярыце беларускі аналаг. У гэтай групе кароткі і зразумелы ланцужок кантролю часта важнейшы за гучны брэнд.
Дадаткова карысна трымаць пад рукой нашы разборы аб тым, якія расійскія прадукты ўжо прызнаваліся праблемнымі ў Беларусі, і як аформіць прэтэнзію прадаўцу, калі спрэчка ўжо ўзнікла.
Частыя пытанні
Усе расійскія прысмакі небяспечныя?
Не. Але кейсы з шакаладнымі яйкамі, карамеллю, дэсертамі, сіропамі і арахісам паказваюць, што гэтая катэгорыя дакладна патрабуе ўважлівай праверкі.
Чаму прысмаку могуць забараніць, калі склад напісаны на этыкетцы?
Таму што ўказаць рэчыва мала: яно павінна быць дапушчальна для гэтай катэгорыі, не перавышаць дазволены ўзровень і быць карэктна раскрыта ў маркіроўцы.
Што асабліва небяспечна ў таварах для дзяцей?
Недакладная маркіроўка, схаваныя заменнікі складу і адсутнасць абавязковых папярэджанняў аб фарбавальніках, якія ўплываюць на актыўнасць і ўвагу дзяцей.
Што рабіць, калі такі тавар ужо набыты?
Захаваць упакоўку і чэк, праверыць рэестр па дакладнай назве і вытворцу, затым пісьмова звярнуцца да прадаўца.
Выснова
Калі беларус кажа, што расійскія прысмакі варта правяраць асабліва жорстка, гэта ўжо не эмоцыя, а выснова з рэальных кейсаў Дзяржстандарту. У гэтай групе ўжо сустракаліся і недакладная назва, і недапушчальныя раслінныя алеі, і схаваныя фарбавальнікі, і перавышэнне па кансервантах, і адсутнасць абавязковых папярэджанняў.
Для спажыўца практычнае правіла простае: чым ярчэйшая ўпакоўка і чым мацней тавар нацэлены на дзіця, тым менш права на аўтаматычны давер. У прысмаках і сіропах гэта асабліва важна.
💬 Каментарыі (0)
Увайдзіце каб пакінуць каментар
Пакуль няма каментарыяў. Будзьце першым!