10 прыкмет падробкі: як не купіць фальсіфікат у Беларусі

Абман на паліцы: чаму фальсіфікат — рэальная пагроза

Думаеце, падробкі — гэта толькі пра красоўкі з крывым лагатыпам і смартфоны з склепа? На жаль, рынак фальсіфікаваных харчовых прадуктаў у Беларусі куды больш маштабны і небяспечны. Гаворка ідзе не проста пра расчараванне ад пакупкі, а пра прамую рызыку для здароўя. Замест сметанковага масла — танны пальмавы тлушч, замест натуральнага тварагу — сумесь крухмалу і раслінных бялкоў, а ў каўбасе мяса менш, чым соі і фарбавальнікаў. Гэта не запалохваньні, а будні беларускага спажыўца.

Паводле дадзеных Дзяржстандарта, штогод выяўляюцца сотні найменняў прадукцыі, якая не адпавядае заяўленым нормам. Фальсіфікат — гэта свядомы падман пакупніка вытворцам з мэтай нажывы. Ён падкопвае давер да брэндаў і, што важней, можа ўтрымліваць не толькі бескарысныя, але і шкодныя кампаненты. Распазнаць такі тавар на паліцы складана, але магчыма. Мы сабралі 10 ключавых прыкмет, якія дапамогуць вам адрозніць якасны прадукт ад небяспечнай падробкі.

1. Упакоўка крычыць пра падробку

Першае, што кідаецца ў вочы, — гэта знешні выгляд. Вытворцы-махляры эканомяць на ўсім, і на ўпакоўцы ў першую чаргу. Уважліва агледзіце тавар, яшчэ не паклаўшы яго ў кошык.

• Якасць друку. Расплывістыя, цьмяныя літары, невыразныя выявы, «паехаўшыя» колеры — дакладная прыкмета кустарнай вытворчасці. Паважаючы сябе брэнд ніколі не выпусціць партыю з такім бракам.
• Памылкі і апіскі. Прачытайце назву, склад, адрас вытворцы. Граматычныя памылкі, апіскі (напрыклад, «малако» замест «малако») — гэта чырвоны сцяг.
• Матэрыял упакоўкі. Танны, тонкі кардон, які лёгка мнецца, хісткая плёнка, крыва налеплены ярлык або няроўныя швы на пакетах — усё гэта сведчыць пра эканомію на вытворчасці.
• Дызайн-двайнік. Часта махляры мімікрыруюць пад вядомыя брэнды, нязначна змяняючы назву або дызайн. Напрыклад, «Савушкін прадукт» можа ператварыцца ў «Славушкін прадукт». Будзьце надзвычай уважлівыя да знаёмых марак.

2. Цана: занадта добра, каб быць праўдай

Усе мы любім зніжкі, але анамальна нізкая цана на прадукт павінна не радаваць, а насцярожваць. Сабекошт якаснага тавару складаецца з сыравіны, вытворчасці, лагістыкі, сертыфікацыі і падаткаў. Сапраўднае сметанковае масла з натуральных вяршкоў (ГОСТ 32261-2013) фізічна не можа каштаваць столькі ж, колькі спрэд, дзе малочны тлушч заменены таннымі расліннымі аналагамі.

Калі вы бачыце, што пачка масла тлустасцю 82,5% каштуе на 30-40% танней, чым у усіх канкурэнтаў у тым жа краме, — гэта нагода засумнявацца. Хутчэй за ўсё, пад выглядам масла вам спрабуюць прадаць маргарын або спрэд. Гэта ж тычыцца сыроў, мясных дэлікатэсаў і іншых дарагіх у вытворчасці прадуктаў.

3. Маркіроўка і штрых-код: чытаем паміж радкоў

Ярлык — гэта пашпарт прадукту. Адсутнасць поўнай інфармацыі або яе нечытэльнасць — грубейшае парушэнне. Што шукаем?

• Поўная назва тавару. Не проста «Згушчонка», а «Малако суцэльнае згушчанае з цукрам». Не «Тварожок», а «Прадукт тварожны з заменнікам малочнага тлушчу». Д'ябал у фармулёўках.
• Склад. Інгрэдыенты пазначаюцца ў парадку змяншэння іх масавай долі. Калі на першым месцы ў каўбасе стаіць «мяса птушкі механічнай абвалкі», а не свініна або ялавічына, — высновы рабіце самі.
• Вытворца. Павінен быць пазначаны поўны юрыдычны адрас, уключаючы краіну. Калі бачыце проста «Мінская вобласць» без горада і вуліцы — гэта падазрона.
• ГОСТ або ТУ. ГОСТ — гэта дзяржаўны стандарт з жорсткімі патрабаваннямі да якасці. ТУ (тэхнічныя ўмовы) вытворца распрацоўвае сам, і яны могуць быць значна мякчэйшымі. Наяўнасць ГОСТа — добры знак, але і яго нумар варта праверыць.
• Штрых-код. Гэта не проста палоскі, а зашыфраваная інфармацыя пра краіну-вытворцу і тавар. Неадпаведнасць першых лічбаў кода (для Беларусі — 481) заяўленай краіне можа быць прыкметай кантрафакту. Самы хуткі спосаб — выкарыстоўваць мабільныя прыкладанні, напрыклад, «ГОСТ Інспектар». Навядзіце камеру на штрых-код, і сэрвіс пакажа ўсю даступную інфармацыю пра тавар і яго адпаведнасць стандартам.

4. Знешні выгляд і кансістэнцыя: арганалептыка не хлусіць

Нават калі ўпакоўка ідэальная, сам прадукт можа выдаць сябе з галавой. Ацаніце яго выгляд, калі ўпакоўка празрыстая, або ўжо пасля пакупкі дома.

Прыклады для папулярных прадуктаў:

• Сыр: Сапраўдны сыр мае роўны колер, аднастайную тэкстуру (з «дзірачкамі» для пэўных гатункаў). Калі сыр «гумавы», крышыцца, пры нарэзцы ліпне да нажа, а пры плаўленні распадаецца на тлушч і белую масу — хутчэй за ўсё, у ім шмат раслінных тлушчаў.
• Каўбаса і сасіскі: Ядавіта-ружовы колер сведчыць пра лішак нітрыту натрыю (кансерванту і фіксатара афарбоўкі). Шэры адценне — таксама дрэнна. Якасная каўбаса мае пругкую кансістэнцыю, на зрэзе бачная структура мяса. Калі зрэз друзлы, вільготны, з уключэннямі храсткоў — якасць нізкая.
• Смятана і тварог: Натуральная смятана густая, з глянцавай паверхняй. Калі яна крупінчатая або занадта вадкая, магчыма, у складзе ёсць крухмал або раслінныя тлушчы. Праверыць проста: капніце ў лыжку смятаны кроплю ёду. Пасінела? Значыць, ёсць крухмал.
• Мёд: Натуральны мёд з часам крышталізуецца (засахарываецца). Калі зімой на рынку вам прадаюць ідэальна вадкі і празрысты мёд (акрамя акацыевага), вялікая верагоднасць, што яго грэлі (губляюцца карысныя ўласцівасці) або разбавілі цукровым сіропам.

Што рабіць, калі вы купілі падробку?

Не варта проста выкідваць не якасны тавар і засмучацца. Вашы дзеянні могуць дапамагчы пакараць несумленнага вытворцу і ўберагчы іншых. Вось пакрокавы план:

1. Захавайце чэк. Гэта галоўны дакумент, які пацвярджае пакупку.
2. Вярніцеся ў краму. Паводле закону «Аб абароне правоў спажыўцоў» вы маеце права вярнуць не якасны тавар і запатрабаваць вяртання грошай. Сфатаграфуйце прадукт і ўпакоўку як доказ.
3. Напішыце скаргу. Калі крама адмаўляецца ісці насустрач, пакіньце запіс у Кнізе заўваг і прапаноў. Яе абавязаны разгледзець.
4. Зверніцеся ў кантралюючыя органы. Вы можаце накіраваць афіцыйны зварот з дадаткам доказаў (фота, копія чэка) у тэрытарыяльныя органы Дзяржстандарта або ў мясцовыя таварыствы па абароне правоў спажыўцоў.

Быць інфармаваным спажыўцом у нашы дні — гэта не параноя, а базавая неабходнасць для захавання здароўя і сямейнага бюджэту. Не лянуйцеся патраціць хвіліну ля паліцы крамы, каб вывучыць этыкетку і ацаніць упакоўку. Фальсіфікат квітнее там, дзе пануе абыякавасць пакупнікоў.

Каб праверка стала яшчэ прасцей і хутчэй, трымайце пад рукой надзейнага памочніка. Скануйце штрых-коды тавараў прама ў краме з дапамогай прыкладання «ГОСТ Інспектар». Гэта дапаможа імгненна атрымаць інфармацыю пра прадукт, яго вытворцу і адпаведнасць стандартам. Абараніце сябе ад падробкі яшчэ да таго, як яны трапяць у вашу кошык.